İşe Başlatmama Tazminatı Nedir? Şartları, Hesaplama ve Yargıtay Kararları (2026)

Canlı Destek

İşe başlatmama tazminatı, işe iade davasını kazanan işçinin, karara rağmen işe başlatılmaması hâlinde işverence ödenen 4–8 aylık ücret tutarındaki tazminattır. İşçi, kararın kesinleşmesinden sonra 10 iş günü içinde başvurmalı; aksi hâlde hak kaybı doğar.

1. İşe Başlatmama Tazminatı Nedir?

İşe başlatmama tazminatı, işe iade davasını kazanan işçinin, işveren tarafından mahkeme kararına rağmen işe başlatılmaması hâlinde, işverence ödenmesi gereken özel bir tazminattır.

Bu tazminat, iş güvencesi sisteminin en önemli yaptırımıdır ve işverenin keyfî fesih yapmasını engellemeyi amaçlar.

Hukuki dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesidir.

---

2. İşe Başlatmama Tazminatının Hukuki Dayanağı (İşK m.21)

İş Kanunu m.21’e göre:

• İşe iade kararı kesinleşirse
• İşçi süresi içinde başvurursa
• İşveren işçiyi işe başlatmazsa

işveren, işçiye en az 4, en çok 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı öder.

Bu tazminat, hakimin takdirine bağlıdır.

---

3. İşe Başlatmama Tazminatı ile Boşta Geçen Süre Ücreti Arasındaki Fark

Uygulamada en çok karıştırılan konulardan biridir.

Kriter	İşe Başlatmama Tazminatı	Boşta Geçen Süre Ücreti
Dayanak	İşK m.21	İşK m.21
Süre	4–8 ay	En fazla 4 ay
Şart	İşe başlatılmama	İşe iade kararı
Amaç	Yaptırım	Telafi

Bu iki alacak birlikte talep edilir.

---

4. İşe Başlatmama Tazminatı Hangi Hallerde Doğar?

İşe başlatmama tazminatının doğması için tüm şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

1. İşçi belirsiz süreli sözleşmeyle çalışıyor olmalı
2. İş güvencesi şartları mevcut olmalı
3. İşe iade davası açılmış ve kazanılmış olmalı
4. Karar kesinleşmiş olmalı
5. İşçi süresi içerisinde başvurmalı
6. İşveren işe başlatmamalı

Bu zincirdeki herhangi bir kopukluk, tazminat hakkını ortadan kaldırır.

---

5. İş Güvencesi Şartları

İşe başlatmama tazminatı için öncelikle iş güvencesi kapsamında olmak gerekir:

• en az 30 işçi,
• en az 6 ay kıdem,
• belirsiz süreli iş sözleşmesi,
• geçerli neden bulunmaması.

Bu şartlar yoksa işe iade ve dolayısıyla işe başlatmama tazminatı gündeme gelmez.

---

6. İşe İade Davası ile İlişkisi

İşe başlatmama tazminatı, işe iade davasının doğal sonucudur.

İşe iade davası açılmadan:

• işe başlatmama tazminatı
• boşta geçen süre ücreti

talep edilemez.

---

7. İşçinin Başvuru Süresi

İşe iade kararı kesinleştikten sonra işçi:

• 10 iş günü içinde
• yazılı olarak

işverene başvurmak zorundadır.

Bu süre hak düşürücüdür. Süresi içinde başvuru yapılmazsa, işe başlatmama tazminatı hakkı tamamen kaybedilir.

---

8. İşverenin Cevap Süresi ve Tutumu

İşveren, işçinin başvurusu üzerine:

• işçiyi işe başlatabilir,
• işe başlatmayacağını açıkça bildirebilir,
• sessiz kalarak fiilen başlatmayabilir.

Sessiz kalma da işe başlatmama olarak kabul edilir.

---

9. İşe Başlatmama Tazminatı Ne Kadar? (4–8 Ay Kuralı)

İşe başlatmama tazminatı:

• en az 4 aylık,
• en çok 8 aylık

brüt ücret tutarındadır.

Hakim;

• işçinin kıdemini,
• fesih sebebini,
• işverenin kusurunu,
• olayın ağırlığını

dikkate alarak takdir eder.

---

10. İşe Başlatmama Tazminatı Hesaplama Mantığı

Hesaplamada esas alınan ücret:

• giydirilmiş brüt ücrettir.

Giydirilmiş ücret:

• çıplak maaş
• düzenli yol, yemek
• prim ve ikramiyeler

dikkate alınarak hesaplanır.

---

11. Örnek Hesaplama

Aylık giydirilmiş brüt ücret: 30.000 TL
Hakimin takdiri: 6 ay

👉 İşe başlatmama tazminatı = 180.000 TL

Buna ek olarak:

• 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti
• diğer işçilik alacakları

talep edilir.

---

12. İşe Başlatmama Tazminatı Vergiye Tabi mi?

İşe başlatmama tazminatı:

• gelir vergisine tabi değildir,
• SGK primi kesilmez.

Bu yönüyle işçi açısından nete yakın bir tazminattır.

---

13. İşe Başlatmama Tazminatında Faiz

Faiz başlangıcı:

• işverenin işe başlatmama iradesini ortaya koyduğu tarih
• veya başvurudan itibaren makul sürenin bitimi

olarak kabul edilir.

Faiz türü:

• yasal faiz.

---

14. İşe Başlatmama Tazminatı ile Kıdem – İhbar İlişkisi

İşe başlatmama tazminatı:

• kıdem tazminatına ek bir alacaktır,
• ihbar tazminatından bağımsızdır.

İşçi;

• kıdem
• ihbar
• boşta geçen süre
• işe başlatmama

alacaklarını birlikte talep edebilir.

---

15. Yargıtay’ın İşe Başlatmama Tazminatına Yaklaşımı

Yargıtay, işe başlatmama tazminatını:

• caydırıcı bir yaptırım,
• iş güvencesinin en önemli unsuru

olarak görür ve işçi lehine yorum yapar.

16. İşe Başlatmama Tazminatı ile Boşta Geçen Süre Ücreti Arasındaki İlişki

İşe iade davası kazanıldığında işçinin iki ayrı alacağı doğar:

1. Boşta geçen süre ücreti (en fazla 4 ay)
2. İşe başlatmama tazminatı (4–8 ay)

Bu iki alacak birlikte hüküm altına alınır; ancak hukuki nitelikleri farklıdır.

• Boşta geçen süre ücreti, işçinin çalışamadığı dönemin telafisidir.
• İşe başlatmama tazminatı ise işverenin mahkeme kararına uymamasının yaptırımıdır.

---

17. Boşta Geçen Süre Ücreti Nedir?

Boşta geçen süre ücreti, işe iade kararı kesinleşene kadar geçen sürede işçinin çalışamadığı en fazla 4 aylık süreye karşılık gelen ücrettir.

Önemli noktalar:

• En fazla 4 ay ile sınırlıdır.
• İşçi çalışmış gibi kabul edilir.
• Ücret + sosyal haklar (yol, yemek) dahildir.

---

18. Boşta Geçen Süre Ücretinin Hesaplanması

Hesaplama, giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır.

Örnek:
Aylık giydirilmiş brüt ücret: 30.000 TL
Boşta geçen süre: 4 ay

👉 Boşta geçen süre ücreti = 120.000 TL

Bu tutar:

• gelir vergisine,
• damga vergisine,
• SGK primine

tabidir (işçi çalışmış sayıldığı için).

---

19. İşe Başlatmama Tazminatının Vergi ve SGK Boyutu

İşe başlatmama tazminatı:

• ❌ Gelir vergisine tabi değildir
• ❌ SGK primi kesilmez
• ✔ Damga vergisi uygulanır

Bu yönüyle boşta geçen süre ücretinden net olarak ayrılır.

---

20. İşe Başlatmama Tazminatında Faiz Başlangıcı

Faiz başlangıcı konusunda Yargıtay’ın yerleşik uygulaması:

• İşverenin işe başlatmama iradesini açıkça bildirdiği tarih,
• Bildirim yoksa işçinin başvurusundan itibaren makul sürenin bitimi.

Uygulanan faiz türü: Yasal faiz.

---

21. İşveren İşçiyi Şartlı Olarak İşe Başlatırsa Ne Olur?

İşverenin şu şartlarla işe başlatma teklifleri geçersiz sayılır:

• Daha düşük ücret
• Farklı şehir / şube
• Daha düşük pozisyon
• Önceki hakların kaldırılması

Bu durum, Yargıtay’a göre işe başlatmama sayılır ve tazminat doğurur.

---

22. İşveren İşçiyi Gerçekten İşe Başlatırsa

İşveren, işçiyi:

• aynı pozisyonda,
• aynı ücretle,
• aynı çalışma koşullarıyla

işe başlatırsa işe başlatmama tazminatı doğmaz.

Ancak boşta geçen süre ücreti ödenir.

---

23. İşçinin İşe Başlatılmayı Kabul Etmemesi

İşveren usulüne uygun şekilde işe başlatma teklifinde bulunur, ancak işçi:

• makul neden olmaksızın
• işe başlamazsa

işe başlatmama tazminatı doğmaz.

Bu durumda:

• sadece kıdem ve ihbar tazminatı gündeme gelir.

---

24. İşe Başlatmama Tazminatında Hakimin Takdir Kriterleri

Hakim, 4–8 ay aralığını belirlerken şu kriterleri dikkate alır:

• işçinin kıdemi
• fesih sebebinin ağırlığı
• işverenin kusuru
• işyerinin büyüklüğü
• olayın sosyal etkisi

Ağır ve keyfî fesihlerde 8 aya yakın takdir yaygındır.

Canlı Destek

---

25. Yargıtay’ın 4 Ay – 8 Ay Arası Takdir Örnekleri

• Sendikal nedenli fesih → 8 ay
• Hamilelik nedeniyle fesih → 8 ay
• Performans bahanesiyle fesih → 6 ay
• İşletmesel neden (zayıf) → 4–5 ay

Bu örnekler uygulamaya yön verir.

---

26. İşe Başlatmama Tazminatı ile Kötü Niyet / Ayrımcılık İlişkisi

İşe başlatmama tazminatı;

• kötü niyet tazminatı,
• ayrımcılık tazminatı

ile birlikte talep edilebilir (şartları varsa).

Özellikle ayrımcı fesihlerde tazminatlar kümülatif hâle gelir.

---

27. İşe İade İşe Başlatmama Tazminatı ve Zamanaşımı

İşe başlatmama tazminatı için zamanaşımı süresi:

✔ 5 YIL

Başlangıç:

• işverenin işe başlatmama iradesinin ortaya çıktığı tarih.

---

28. İşe İade tazminatı Başlatmama Tazminatında Sık Yapılan Hatalar

1. 10 günlük başvuru süresini kaçırmak
2. Başvuruyu yazılı yapmamak
3. Şartlı işe başlatma teklifini kabul etmek
4. Faizi talep etmeyi unutmak
5. Yanlış ücret üzerinden hesaplama yapmak

Bu hatalar hak kaybına yol açar.

---

29. Örnek Senaryolar

🟦 Senaryo 1

İşe iade kararı kazanıldı → başvuru yapıldı → işveren sessiz kaldı
👉 6 ay işe başlatmama + 4 ay boşta geçen süre

🟦 Senaryo 2

İşveren daha düşük ücretle işe çağırdı
👉 İşe başlatmama sayılır → tazminat doğar

🟦 Senaryo 3

İşçi başvuru yapmadı
👉 Tazminat hakkı tamamen kaybolur

Canlı Destek

30. İşe Başlatmama Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular (SSS)

---

31. İşe İade Sonrası Başvuru Süreci (Adım Adım)

1. Kararın kesinleşmesi
2. 10 iş günü içinde yazılı başvuru
3. İşverenin yanıtı veya sessizliği
4. İşe başlatmama hâlinde tazminatın talebi
5. Ödeme yoksa icra/dava

---

32. İşe Başlatmama Tazminatında İcra Süreci

İşveren ödeme yapmazsa:

• İlamsız icra (karar kesinleşmişse)
• Gerekirse icra takibi
• İtiraz olursa itirazın kaldırılması

Boşta geçen süre ücreti ve tazminat ayrı kalemler olarak takip edilebilir.

---

33. İşçinin İşverene Başvuru Dilekçesi (Örnek)

… ŞİRKETİ İNSAN KAYNAKLARI MÜDÜRLÜĞÜ’NE

KONU: İşe iade kararı gereği işe başlama talebimdir.

Tarafıma tebliğ edilen … tarihli ve … sayılı mahkeme kararı kesinleşmiştir. İş Kanunu m.21 uyarınca 10 iş günü içinde işe başlatılmamı talep ederim.

Ad–Soyad
İmza / Tarih

---

34. İşe Başlatmama Tazminatı Talep Dilekçesi (Örnek)

… İŞ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE

DAVACI: …
VEKİLİ: Av. Onur Saral
DAVALI: …

KONU: İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin tahsili talebidir.

AÇIKLAMALAR:
İşe iade kararı kesinleşmiş, müvekkil süresinde başvurmuş olmasına rağmen işveren müvekkili işe başlatmamıştır.

SONUÇ VE İSTEM:
İşe başlatmama tazminatının (… ay) ve boşta geçen süre ücretinin yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini arz ederiz.

Davacı Vekili
Av. Onur SARAL

---

35. Karşılaştırmalı Özet Tablo

Kalem	Süre	Vergi	SGK	Faiz
Boşta geçen süre	≤ 4 ay	✔	✔	Yasal
İşe başlatmama	4–8 ay	❌	❌	Yasal

İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinizi doğru sürede ve doğru yöntemle talep etmek, hak kaybını önler.

Av. Onur Saral – İş Hukuku Avukatı
📞 0 (532) 480 37 17
📍 Çağlayan Mah. Taşocağı Cad. No:97
Reson Residence Kat:7 Daire:29
Kağıthane / İstanbul
🌐 https://esyhukuk.com

Canlı Destek